Kuranı Arapça Yazılışıyla Okumak Hatim Olur Mu?
Kuran’ı Arapça yazılışıyla okumak, hem Türkçe mealleriyle okuma hem de Kur’an’ın aslını anlamak açısından çok değerli bir uğraştır. Ama bir soru var ki, bu konuda sıkça karşılaşıyoruz: Kuranı Arapça yazılışıyla okumak hatim olur mu? Gelin, bunu merak ettiğiniz şekilde, akademik bakış açısıyla ama herkesin anlayacağı bir dille ele alalım.
Hatim Nedir? Kuran’ı Arapça Okumak Ne Anlama Gelir?
Öncelikle hatim ne demek, bunu kısaca hatırlayalım. Hatim, Kuran-ı Kerim’in başından sonuna kadar okunması anlamına gelir. Kuran’ın tamamını okumanın bir türü olan hatim, bir ibadet ve manevi bir çaba olarak kabul edilir. Ancak “hatim olur mu?” sorusu, genellikle şu şekilde ortaya çıkar: Kuran’ı Arapçanın yazılışıyla okurken, kelimeleri doğru okumanın ve anlamını anlamanın arasındaki denge nasıl kurulacak?
Kuran’ı Arapça yazılışıyla okuduğumuzda, kelimeler üzerinde sadece okuma yapıyoruz. Bu durumda, aslında Kuran’ı doğru okumak ve doğru telaffuz etmek çok önemli. Ama sadece doğru okuma yaparak, metni anlamaya yönelmezsek, anlam derinliğini ve manevi faydayı kaybetmiş olabiliriz. O yüzden bazen Arapça yazılışıyla okumanın, tamamen anlamını alarak yapılan okuma kadar olmasa da bir hatim olarak kabul edilebileceği söylenebilir.
Kuran’ı Arapça Yazılışıyla Okumak Hatim Olur Mu?
İlk bakışta, Arapça yazılışıyla okumanın hatim sayılmayacağını düşünebilirsiniz. Çünkü Arapça yazılışın anlamını anlama ve içselleştirme kısmı farklı bir boyuttadır. Ancak burada dikkate almanız gereken şey, Kuran’ı okumanın sadece anlamaya yönelik bir eylem değil, aynı zamanda bir ibadet olduğudur. Kuran’ı Arapçanın yazılışıyla okurken, dilin yapısını ve fonetiğini öğreniyor, dolayısıyla da bir şekilde içsel bir bağlantı kuruyorsunuz.
Biraz daha somutlaştırmak gerekirse, düşünün ki bir dil öğreniyorsunuz ama o dildeki kelimelerin anlamını tam olarak anlamıyorsunuz. Yine de o dili konuşmak, o dildeki sesleri çıkarabilmek bir seviyede bir iletişim kurma işlevini yerine getirir. Kuran’ı Arapçanın yazılışıyla okuduğunuzda da, anlamı tamamen kavrayamadan bile, bu okumayı yerine getiriyorsunuz. Bu anlamda bir tür “sesli dua” gibi de değerlendirebiliriz. Sonuçta, ne kadar anlamış olmasanız da bir niyetle okuma yapıyorsunuz.
Anlamını Bilmeden Okuma Ne Kadar Faydalıdır?
Kuran’ın Arapça yazılışıyla okumak önemli bir deneyim olsa da, anlamını öğrenmek ve içselleştirmek de bir o kadar kıymetlidir. Mesela, Kuran’ı okurken anlamını bilmek, kelimelerin üzerinde düşünmek ve onları yaşamak, okumanın manevi yönünü pekiştirir. Ancak anlamını bilmeden sadece okumanın da bir anlamı vardır.
Bir örnek üzerinden gitmek gerekirse, düşünün ki bir şarkı dinliyorsunuz, ama sözleri anlamıyorsunuz. Yine de müziğin ritmi, melodisi ve duygusu sizi etkiler. Kuran’ı Arapça yazılışıyla okurken de bu benzer bir şey oluyor; okunan kelimeler belirli bir huzur ve manevi etki yaratır. Ama şunu unutmamak lazım ki, okumanın asıl amacı Allah’ın sözlerini anlamak ve yaşamımıza aktarmaktır.
Sonuç: Kuran’ı Arapça Yazılışıyla Okumak Hatim Sayılır Mı?
Kuran’ı Arapça yazılışıyla okumak, elbette çok değerli bir ibadettir, fakat bu okuma hatim olarak kabul edilir mi sorusunun cevabı biraz kişisel bir bakış açısına bağlıdır. Eğer amaç sadece Kuran’ı bitirmekse, o zaman Arapça yazılışıyla yapılan okuma hatim olarak sayılabilir. Ancak Kuran’ı anlamak, üzerinde düşünmek ve yaşamımıza aktarmak da bu sürecin çok önemli bir parçasıdır.
Eskişehir’de üniversitede çalışan bir araştırmacı olarak şunu da eklemek isterim: Kuran’ı Arapçanın yazılışıyla okumanın faydalarını göz ardı etmemek lazım, ancak anlamını öğrenmeye yönelik çabalar da en az okuma kadar kıymetlidir. Kuran’ı anlamadan sadece okumak, kulağa güzel gelse de, manevi derinlik açısından tam anlamıyla faydalı olmayabilir. Bu yüzden, okumalarınızı anlamlı hale getirebilmek için hem Arapça yazılışını hem de meallerini birlikte okumanızda fayda vardır.