Kategori: Makaleler

Karşılıklı Belirleyicilik İlkesinin Beni Değiştirdiği An Kayseri’nin Sessiz Sokaklarında Bir Akşam Bir çarşamba akşamı, Kayseri’nin dar sokaklarında, elinde bir defter ve kalemle yürüyordum. Gözlerim, sokak lambalarının sarı ışıkları altında, her zamanki gibi karışık duygularla doluydu. Akşamın soğuk rüzgârı yüzümü okşarken, içimde garip bir huzursuzluk vardı. O an ne olduğunu bilmesem de, bir şeyin değişmekte olduğunu hissediyordum. O akşam her şeyin yerli yerine oturacağına inandım. Ama hiçbir şey ne kadar basit olursa olsun, bazen duygusal dünyamızdaki kırılmalar, gerçek anlamını bulmazdan önce bizi derinden etkiler. İlk Adımlar: Hayal Kırıklığı ve Anlam Arayışı O gün, uzun zamandır iletişimde olduğum eski bir arkadaşım, bir…

Kamus-ul-Alam Kimin Eseri? Bir Kitap, Bir Yolculuk Geçen hafta, Kayseri’deki o sıkıcı kış günlerinden birinde, eski bir kitapçıda kaybolmuşken “Kamus-ul-Alam” adlı bir eseri fark ettim. İlk başta sadece ismi ilgimi çekti; büyük, anlamlı bir isim gibi geldi. O an ne kadar ilgimi çekerdi, nasıl bir merak uyandırmıştı, hatırlamıyorum. Belki o soğuk havanın içinde bir şeylere sığınma isteğiydi; belki de yıllardır pek de alışık olmadığım türde bir kitap bulmuş olmamın heyecanı. Ama emin olduğum tek şey, o kitaba yöneldiğim andan itibaren yaşadığım hislerin unutulmaz olacağıydı. İlk Karşılaşma: Heyecan ve Merak Kamus-ul-Alam… Bu ismin bende uyandırdığı ilk his heyecandı. Kitapçının köşesinde, tozlu…

Anaerob: Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hayatın içinde insan davranışlarının ne kadar ilginç ve bazen de karmaşık olduğunu düşünüyorum. Hepimiz bir şekilde sosyal ortamlarda birbirimizle etkileşim kuruyoruz, aynı zamanda içsel dünyamızda da bir tür yalnızlık ya da yabancılaşma hissi taşıyoruz. Bazen kendimizi tamamen dış dünyadan izole olmuş gibi hissederken, bazen de çevremizdeki her şeyin bizimle uyum içinde olduğunu hissediyoruz. İşte, anaerob kelimesi bu ikilik üzerinden çok şey anlatabilir. Yalnızca biyolojik bir terim olmanın ötesinde, bu kavram insan davranışlarının derinliklerine inmemize yardımcı olabilir. “Anaerob” kelimesi, oksijen olmadan hayatta kalabilen canlılar ve süreçleri tanımlar. Bir bakterinin ya da organizmanın oksijensiz ortamda hayatta kalabilmesi…

Bedelsiz Veren Hisse Nasıl Hesaplanır? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Bedelsiz veren hisse nasıl hesaplanır? Sorusu genellikle finansal bir kavram olarak gündeme gelir, ancak bu kavramın toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında nasıl ele alınması gerektiği üzerine düşünmek de oldukça önemlidir. Sokakta, toplu taşımada veya işyerinde yaşadığımız pek çok olay, bu hesaplamanın sadece sayılarla değil, toplumsal dinamiklerle de şekillendiğini gösteriyor. Bedelsiz bir şeyler veren insanlar, bazen kendi emeklerini karşılık beklemeden sunarken, bazen de toplumun baskıları ve beklentileri doğrultusunda hareket ederler. Bedelsiz Veren Hisse ve Toplumsal Cinsiyet İstanbul’da, sabah işe giderken toplu taşımada bir kadın gördüm. Ellerinde…

Çan Çiçeği Endemik mi? Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitliliği Gözler Önüne Seren Bir Bakış Merhaba sevgili okurlar, Bugün sizlere aslında pek de sıradan olmayan bir soruyu soracağım: “Çan çiçeği endemik mi?” Ancak, bu basit gibi görünen botanik sorusunun, toplumumuzdaki daha derin ve önemli dinamikleri sorgulamak için bir araç olabileceğini düşünüyorum. Çünkü her şey birbiriyle bağlantılıdır. Çan çiçeği gibi doğanın nadir ve özgün varlıkları, tıpkı toplumsal çeşitlilik ve adalet gibi, hepimize ne kadar değerli olduğumuzu hatırlatıyor. O zaman gelin, bu soruyu sadece bitkisel bir bağlamda değil, insanlık ve toplumsal cinsiyet üzerinden de düşünelim. Çan Çiçeği: Neden Endemik Olması Önemlidir? Çan çiçeği, birçok…

Sürekli Acıkmak Hangi Hastalığın Belirtisidir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Herkesin yaşamında bir noktada yaşadığı o açlık hissi, birçoğumuzun sabah kahvaltıdan hemen sonra “bir şeyler atıştırma” isteğiyle karşılaştığı bir durumdur. Ancak bazen bu açlık duygusu, sadece bir anlık hırs ya da alışkanlık değil, bir sağlık sorununun işareti olabilir. Sürekli acıkma, genellikle göz ardı edilen bir semptom olsa da, altında yatan sebepler bazen daha ciddi sağlık sorunlarına işaret edebilir. Peki, sürekli acıkmanın hangi hastalıkların belirtisi olabileceğini hiç düşündünüz mü? Bu yazıda, bu soruya küresel ve yerel perspektiflerden yaklaşarak, sürekli açlık hissinin arkasındaki olası sağlık sorunlarını inceleyeceğiz. Sürekli Acıkmanın Evrensel Bir…

Nemli Hava Burun Tıkanıklığı Yapar mı? İzmir’de yaşıyorum. Güneşin neredeyse hiç kaybolmadığı, ama nemin sürekli ensene yapıştığı bir şehirde. Şu an bu yazıyı yazarken, burnumdan gelen o sürekli rahatsız edici tıkanıklığı hissediyorum. Hadi gelin, bugün nemli havanın burun tıkanıklığına neden olup olmadığını tartışalım. Neden mi? Çünkü gerçekten, nemli havanın burun sağlığımız üzerindeki etkilerini sorgulamadan geçmek pek de doğru olmaz. Nemli Hava ve Burun Tıkanıklığı: Gerçekten Bağlantılı mı? Hadi, hep beraber bir açıklık getirelim. Nemli hava, doğrudan burun tıkanıklığına yol açmaz. Yani burun tıkanıklığının tek sorumlusu nemli hava değil. Ancak, nemli havanın burun ve solunum yollarındaki etkisi göz ardı edilemez. Şimdi…

Karxezal Nedir? Geleceğin Toplumuna Etkileri Üzerine Bir Vizyon Bugün size pek de aşina olmadığınız bir kavramı tanıtmak istiyorum: Karxezal. Her ne kadar kulağa yabancı gelse de, bu terimin gelecekteki toplum yapımız üzerinde ne gibi derin etkiler yaratabileceğini düşündüğümde, içimi heyecan kaplıyor. Karxezal’in ne olduğunu keşfederken, belki siz de benim gibi geleceğe dair sorular sormaya başlarsınız. Peki, bu kavram toplumlarımızı nasıl şekillendirecek? Nasıl bir dönüşüm yaşanacak? Gelin birlikte bu soruları tartışalım. Karxezal Nedir? “Karxezal” kelimesi, günümüzde sınırlı bir kullanım alanına sahip olsa da, içeriği itibarıyla önemli bir potansiyel barındırıyor. Birçok kaynak bu kelimeyi, sosyal yapıları ve insan ilişkilerini yeni bir düzene…

Merhaba arkadaşlar — bugün sizlerle, kimyanın derinlerinden çıkıp günlük hayata, bilimden felsefeye, hatta metaforik dünyalara uzanabilen bir kavramı paylaşmak istiyorum: elektron verme eğilimi. Bu terim, belki bir ders kitabında geçtiğinde sıradan gelebilir; ama onu bir bakış açısı, bir eğilim — bazen de yaşam metaforu olarak düşündüğümüzde, şaşırtıcı kapılar aralayabiliyor. Gelin bu kavramın kökenine, bilimsel mantığına ve olası metaforik yansımalarına birlikte bakalım. Elektron Verme Eğilimi Nedir? Kimya bağlamında “elektron verme eğilimi”, bir atomun ya da iyonun dış (valans) elektronlarını kaybetmeye — yani elektronu çevreye vermeye ne kadar meyilli olduğunu gösterir. Bu süreçte atom, pozitif yüklü bir iyon (katyon) hâline gelir. ([Sorumatik][1])…

Başına Tüy Dikmek Ne Demek? Bir Hikâye ile Anlatmak Geceyi daha yeni atlatan Esra, güne çok erken başlamıştı. Penceresinden ışık süzüldü, ama o her zamanki gibi sabahı sevemedi. Çalışma masasında dergiler, kitaplar ve kahve fincanı arasında kaybolmuştu. Bir yandan işlerini toparlamaya çalışırken, telefonunun ekranında çıkan bir mesaj dikkatini çekti. Mesajı gönderen kişi, yakın arkadaşı Meltem’di. “Başına tüy dikmişsin!” yazıyordu. Esra, bir an tereddüt etti. “Başına tüy dikmek” derken Meltem ne demek istemişti? Esra, meselenin sadece kelimeden ibaret olmadığını, her birinin bir anlam taşıdığını iyi biliyordu. Mesaj, ona içsel bir sorgulama yaptırtmıştı. “Gerçekten başıma tüy mü dikti?” diye düşündü. O sırada…